Sóc Trăng

ĐỊA LÝ

Diện tích: 3.223,30 km2.
Dân số (2004) 1.257.982 người.
Tỉnh lỵ: Thị xã Sóc Trăng.
Các huyện: Kế Sách, Mỹ Tú, Mỹ Xuyên, Thạnh Trị, Long Phú, Vĩnh Châu, Cù Lao Dung, Ngã Năm.
Dân tộc: Việt (Kinh), Khmer, Hoa.
 

Cách thành phố Sài Gòn 231 km (144 miles), thành phố Cần Thơ 60 km (38 miles), Sóc Trăng giáp với các tỉnh Trà Vinh, Vĩnh Long, Cần Thơ, Bạc Liêu và biển đông. Sóc Trăng có 72 km (45 miles) bờ biển, 30.000 ha bãi bồi, khí hậu mang tính chất khí hậu đại dương hai mùa: mùa mưa từ giữa tháng 5 đến tháng 11 và mùa khô từ tháng 12 đến tháng 5 năm sau. Nhiệt độ trung bình cả năm 26 độ- 28 độ C.

Sóc Trăng là tỉnh chủ yếu phát triển nông nghiệp. Diện tích đất nông nghiệp 259.799 ha, trong đó đất trồng lúa chiếm 94%, ngoài ra còn trồng bắp, đậu xanh, đậu nành, mít, dừa, hành tỏi (Vĩnh Châu) thơm ngon nổi tiếng và các vườn cây ăn trái như nhãn, chôm chôm, sầu riêng, cam, quít... trên cù lao Mỹ Phước và đất liền Vĩnh Châu.

THẮNG CẢNH

Cồn Mỹ Phước: Nằm giữa sông Hậu, đi canô từ thị xã mất nữa giờ, cồn Mỹ Phước còn được gọi là cồn Công Điền hay cồn Bùn, quanh năm đầy cây trái của vùng nhiệt đới. Cồn với không gian bao la rộng mát, với sông nước hữu tình thơ mộng, là một điểm du lịch hấp dẫn của tỉnh Sóc Trăng.

Hồ Nước Ngọt: Nằm trên đường vào thị xã, với diện tích 4 ha, gồm hai hồ lớn nhỏ, phong cảnh thanh lịch mát mẻvới hàng dương liễu rủ xuống mặt hồ. Đây là một nơi đi dạo thú vị cho du khách.

Vườn Cò Thanh Trì: Thuộc xã Tân Long, huyện Thạnh Trị, cách thị xã 40 km (25 miles). Đã từ lâu rồi nơi đây hình thành một sân chim với hàng vạn cánh cò trắng sống chen chúc giữa những ao đầm tự nhiên. Vườn cò Thanh Trì là một điểm du lịch xanh và quan sát chim lý thú.

KINH TẾ

Đất Sóc Trăng có phù sa sông Hậu Giang bồi lên mỗi năm nên rất tiện lợi cho ngành canh nông và phần lớn thuộc loại phù sa mặn như các quận: Thạnh Trị, Long Phú và Mỹ Xuyên. Hoa màu chính là lúa gạo, trong đó gạo Ba Xuyên nổi danh thơm ngon

Các hoa màu phụ phần lớn là cây ăn trái trồng ở vùng đất cao dọc theo sông Hậu Giang như: cam, sầu riêng, xoài, dừa, măng cụt, chuối, mía,... Các vườn trồng nhiều quít và chuối ở quận Kế Sách và mía ở quận Long Phú rất nổi tiếng.

Rừng nước cũng có nhiều gỗ tạp, tràm, đước, bần... Vì sống gần biển và kinh rạch nên dân chúng của theo nghề đánh cá, làm muối và nuôi cá nước ngọt. Bờ biển Sóc Trăng là nơi quy tụ nhiều tôm thẻ, tôm càng xanh...

LỊCH SỬ

Theo tài liệu "Gia Định Nhất Thống Chí" của Trịnh Hoài Đức. Người Việt Nam đến miền này từ đời Võ Vương Nguyễn Phúc Khoát (1738-1765). Năm 1757, đời vua Lê Hiến Tông, tranh giành vương quyền xảy ra ở Cao Miên giữa Nặc Nhuận (kế nghiệp vua Nặc Ông Nguyên) và Nặc Hinh, khiến Nặc Nhuận cầu cứu bên ta (trước khi bị giết). Chúa Nguyễn theo báo cáo của Mạc Thiên Tử ở Hà Tiên bèn sai Nguyễn Phúc Du đem quân đánh giúp, lập lại trật tự và đưa con Nặc Nhuận là Nặc Tôn lên ngôi. Nặc Tôn cắt đất Tầm Phong Long tạ ơn chúa Nguyễn. Đất này gồm các miền từ Châu Đốc đến Long Xuyên, Ba Thắc... Chúa Nguyễn cũng ra lệnh cho Nguyễn Phúc Du, và Nguyễn Cư Trinh chia đất ra làm nhiều đạo như Đông Khấu Đạo ở Sa Đéc, Tân Châu Đạo ở Tiền Giang và Châu Đốc Đạo ở Hậu Giang. Đất Ba Thắc đổi thành phủ Ba Xuyên thuộc tỉnh An Giang. An Giang (gồm cả Vĩnh Long) là trấn Vĩnh Thanh, một trong năm trấn của Gia Định thành vào thời Gia Long và một trong sáu tỉnh thời Minh Mạng.

Thời Pháp đặt tên đất nầy và một phần của tỉnh Bạc Liêu là Sóc Trăng. Tháng 8-1867, dân chúng ở Sóc Trăng theo ông Chưởng đánh Pháp. Dùng súng đạn ít, dân ta dùng dao mác, lập căn cứ trong vùng đánh trường kỳ.

DI TÍCH

Chùa Khmer Ở Sóc Trăng: Sóc Trăng là tỉnh có đông người Khmer sinh sống. Người Khmer theo đạo Phật tiểu thừa. Chùa Khmer có kiến trúc độc đáo, trang trọng và uy nghi. Ngôi chùa là trung tâm văn hóa, nơi tổ chức các lễ hội lớn hàng năm, là nơi học kinh, học chữ, học đạo lý làm người, là nơi lưu giữ các kinh điển, đạo Phật và cũng là nơi sinh hoạt văn hóa, nghệ thuật giải trí vui chơi của tăng ni, tín đồ phật tử. Mỗi ngôi chùa mang một dáng vẻ riêng khác nhau, trong đó chùa Kh'leng là di tích văn hóa dân tộc. Chùa Pê-ang-Sòm-Ralt vẫn duy trì trường phái Pali của các sư sãi từ năm 1937 đến nay.

Chùa Kh'leang: Là một trong những ngôi chùa cổ nhất ở Sóc Trăng có kiến trúc giống như các chùa ở Cămpuchia. Chùa tọa lạc ở 71 đường mậu thân, khóm 5, phường 6, thị xã Sóc Trăng. Chùa xây dựng từ năm 1533 lúc đầu còn làm bằng gỗ, lợp lá, sau mới được xây cất lại bằng gạch ngói. Kiến trúc hiện nay là do lần trùng tu cách đây hơn 80 năm.

Chùa có cổng ra vào xây cất công phu. Chùa bao gồm: ngôi chính điện (ngôi Sala), là một dãy nhà sàn cách mặt đất 1 m (3 ft) bằng gỗ (nhà hội của sư sãi và tín đồ Phật tử), dùng làm nơi tổ chức những sinh hoạt theo nghi lễ cổ truyền; nhà ở của sư trụ trì, nhà ở của các sư sãi. Ngoài ra còn có tháp đựng tro cốt người chết, lò thiêu xác người chết, nhà khách, trường học Pô thi dạy bằng tiếng Khmer. Trong đó nổi bật hơn cả là ngôi chánh điện nằm biệt lập ở bên trái con đường dẫn vào chùa, có kiến trúc khá phức tạp và độc đáo. Bờ mái gồm ba cấp, mỗi cấp chia ba nếp. Nếp giữa lớn hơn nếp phụ ở hai bên và không có tháp nóc. Chính điện được xây dựng vào năm 1918, dựng bằng 6 hàng cột gồm 60 cây cột trụ. Chùa Kh'leng tọa lạc trong một khuôn viên rộng 3.825m2 (34,425 sq ft), có hàng rào bao quanh.

Hiện nay tại chùa Kh'leng còn lưu giữ một bản sao tài liệu ghi chép từ thư tịch cổ, trong đó có nói đến nguồn gốc địa danh Sóc Trăng, lịch sử xây dựng chùa đầu tiên. Vào đầu thế kỷ 16, viên quan cai quản vùng Sóc Trăng tên là Tác đã cho xây dựng một nhà kho để tích trữ sản vật do nhân dân quyên góp. Từ đó ông đặt tên cho vùng đất mình cai quản là Srosk Khleng. Khi người Kinh đến gọi là sóc khalang, rồi sau là Sóc Trăng. Sau đó vào năm 1532, ông Tác vâng lệnh vua Ang Chan (Chân Lạp) cho xây dựng một ngôi chùa và lấy địa danh đặt tên cho chùa là chùa Kh'leng. Chùa theo đạo Phật phái Tiểu thừa, thờ Phật Thích Ca, không có nữ tu.
Hàng năm, chùa Kh'leng còn là nơi diễn ra những nghi lễ quan trọng nhất trong những ngày lễ truyền thốngcủa dân tộc Kh'leng như: lễ vào năm mới ( Chol Chnam Thmay) còn gọi là lễ chịu tuổi; lễ cúng ông bà (lễ Dôn Ta); lễ cúng trăng vào ngày 15/10 âm lịch và tổ chức đua ghe. Ngoài các lễ hội truyền thống trên, chùa còn tổ chức các lễ hội Phật giáo. Người Khmer thường lui tới chùa để cầu nguyện.

Chùa Dơi (Chùa Mã Tộc, Chùa Ma-ha-tuc): Cách thị xã Sóc Trăng chưa đầy 2 km (1,25 miles) có một ngôi chùa được nhiều khách thập phương trong nước và nước ngoài tìm đến. Chùa Dơi còn gọi là chùa Mã Tộc hay là chùa Ma-ha-tuc, cách nói nào cũng đúng cả. Còn với nhà sư Kim Rông, pháp hiệu Rat-ta-na xô-oa-nac trụ trì chùa đã lâu thì cho biết: khách thập phương tìm đến chùa, trước là lên điện Phật thắp hương, tham quan những bảo vật quý thờ trong chùa như: hàng ngàn tượng Phật và tượng tứ linh: long, lân, quy, phượng... đều nặn từ đất sét, sau đó khách xin ra vườn chùa để được chiêm ngưỡng đàn dơi... Chùa Mã Tộc xây dựng cách đây gần 400 năm, nơi đây tụ tập loài dơi, quạ khoảng trên dưới 1 triệu con. Chúng treo mình trên những cành cây trong khuôn viên chùa suốt ngày, từ 6 giờ sáng đến 6 giờ 30 chiều dơi bay đi kiếm ăn để 5 giờ sáng hôm sau lại quay về. Dơi không bao giờ ăn các trái cây ở chùa. Chùa Mã Tộc đơn sơ với thiên nhiên xanh và đàn dơi, quạ đông đến kỳ lạ làm cho du khách giật mình thích thú.

Chùa Đất Sét: Nằm trên phố Mậu Thân, thị xã Sóc Trăng. Chùa đất sét là ngôi chùa của người Hoa rất độc đáo vì được xây dựng từ đất sét. Thậm chí tượng trong chùa cũng được nặn từ đất sét. Đây là ngôi chùa linh thiêng đối với dân địa phương. Khác hẳn với các ngôi chùa của người Việt và Khmer tại Sóc Trăng, chùa còn có tên khác là " Bửu Sơn Tự" có nghĩa là đền thờ núi trước. Chùa được lập cách đây hơn 200 năm do gia đình họ Ngô người Hoa đứng ra xây cất.

Nhà Bảo Tàng Văn Hóa Khmer: Đối diện với chùa Kh'leng tại thị xã Sóc Trăng, nhà bảo tàng được kiến trúc theo kiểu chùa của người Khmer, trong đó có khá nhiều hiện vật về đời sống văn hóa tinh thần, vật chất và sự phát triển kinh tế xã hội của dân tộc Khmer tại Sóc Trăng. Đây cũng là điểm du lịch của du khách gần xa.

LỄ HỘI

Ở Sóc Trăng người Việt ( Kinh) chiếm 65% dân số của tỉnh, còn lại là người Khmer 28%, và khoảng 7% người Hoa, nên nét sinh hoạt văn hóa ở đây mang đậm màu sắc của ba dân tộc. Toàn tỉnh có 89 chùa Khmer, 47 chùa Hoa trong đó có những chùa nổi tiếng như chùa Mã Tộc (chùa Dơi), chùa Chruitim Chas, nhà bảo tàng, trung tâm nghiên cứu văn hóa Khmer, chùa Đất Sét, chùa Chén Kiểu... Ngoài những nét đặc thù chung của đồng bằng sông Cửu Long, Sóc Trăng còn được mệnh danh là sứ sở của lễ hội Nam bộ, hàng năm thu hút đông đảo khách thập phương về đây dự lễ và thưởng ngoạn.