Đồng Nai

ĐỊA LÝ

Diện tích: 5.862,37 km2.
Dân số (2004): 2.078.209 người.
Tỉnh lỵ: thành phố Biên Hòa.
Các huyện: Tân Phú, Định Quán, Vỉnh Cửu, Thống Nhất, Long Khánh, Xuân Lộc, Long Thành, Nhơn Trạch, Trảng Bom, Cẩm Mỹ.
Dân tộc: Việt (Kinh), Hoa, Xtiêng, Êđê, Chơ Ro, Khmer, Chăm, Mạ...

Đồng Nai là tỉnh miền Đông Nam Bộ, cửa ngõ phía đông Sài Gòn, phía bắc giáp Lâm Đồng, phía đông giáp Bình Thuận, phía tây giáp Bình Dương, Bình Phước và Sài Gòn, phía nam giáp Bà Rịa Vũng Tàu. Thành phố Biên Hòa cách Sài Gòn 28 km (18 miles) và cách Hà Nội 1.695 km (1,059 miles).

Tỉnh Đồng Nai nằm trên lưu vực sông Đồng Nai và một nhánh là sông La Ngà. Địa hình Đồng Nai gồm một số thung lũng, đồng bằng, gò, đồi thấp, tuy nhiên phần đất tiếp giáp với cao nguyên Lâm Viên và Di Linh thì tương đối cao. Phần lớn đất ở Đồng Nai là đất Bazan, đất xám và đất phù sa cũ rất tốt cho việc trồng trọt. Bởi vậy Đồng Nai trồng nhiều cây công nghiệp cây cao su, cà phê..., cây ăn trái và cây công nghiệp ngắn ngày.

Khí hậu: có 2 mùa: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10, mùa khô từ tháng 4 đến tháng 11 năm sau. Nhiệt độ trung bình năm 25,4 ° C đến 27,2 ° C. Là tỉnh có sông Đồng Nai, sông La Ngà, sông Lá Buông chảy qua, nhà máy thủy điện Trị An.

Giao thông: đường bộ chính là quốc lộ 1, từ Hà Nội vào. Quốc lộ 20 từ Biên Hòa lên Lâm Đồng, quốc lộ 51 Đồng Nai đi Bà Rịa Vũng Tàu. Đường sắt tuyến Bắc Nam đi qua thành phố Biên Hòa đến thành phố Sài Gòn.

Đồng Nai là tỉnh có công nghiệp phát triển, thu hút vốn đầu tư nước ngoài lớn thứ hai của khu vực miền Nam, chỉ sau Sài Gòn. Xung quanh thành phố Biên Hòa có nhiều khu công nghiệp rộng lớn, nhiều nhà máy, xí nghiệp, công ty. Đồng Nai có nhiều nghề thủ công. Đồ gốm sứ Đồng Nai đẹp có tiếng trong nước.

Đồng Nai có những rừng cao su, cà phê bạt ngàn. Rừng cấm Nam Cát Tiên có khu rừng nguyên sinh rộng lớn. Đến Đồng Nai du khách có thể tham gia những chuyến du lịch sinh thái trong các khu rừng hoặc vườn cây ăn quả, cũng như săn bắn, du thuyền, câu cá trên sông Đồng Nai, dã ngoại các thắng cảnh: Hồ Long Ẩn, khu văn hóa Suối Tre, thác Trị An, rừng Mã Đà... nghiên cứu các di tích khảo cổ: mộ cổ hàng Gòn, đàn đá Bình Đá...

THẮNG CẢNH

Khu Du Lịch Bửu Long Hồ Long Ẩn: Cách trung tâm thành phố Biên Hòa 6 km (4 miles), khu du lịch Bửu Long được xây dựng quanh một hồ nước nhân tạo do khai thác đá, đó là hồ Long Ẩn. Hồ rộng hàng chục ha. Có thể nói hồ Long Ẩn là một bức tranh thu nhỏ của Vịnh Hạ Long. Vô số vách đá soi bóng trên mặt nước xanh tạo cho hồ vẻ đẹp hấp dẫn trong một cảnh sắc thiên nhiên mỹ lệ: núi cao, hồ rộng, hài hòa với các công trình kiến trúc nghệ thuật mang dấu ấn tôn giáo của nhiều thời đại.

Đến Bửu Long, du khách sẽ lần lên ốc đảo cao 35 m (105 ft) nằm giữa lòng hồ, nơi quần tụ của hàng chục loài chim quí hiếm, du ngoạn trên mặt hồ bằng tàu thủy, tham quan con rồng đá phun nước khổng lồ, các tiểu cảnh nàng tiên cá, nhà rông... của công viên khủng long khánh thành từ tháng 2 năm 1995.

Cạnh hồ là hai ngọn núi thấp, trên núi Bửu Long có ngôi chùa cổ Bửu Phong nổi tiếng nằm thấp thoáng sau cây bồ đề lớn; có hang đá Long Sơn Thạch Động hình dạng giống hàm ếch với nhiều nhũ đá rũ xuống đầy vẻ thuyền bí. Sau khi tham quan hồ, leo núi vãng cảnh chùa, vui thú với các trò chơi trên mặt nước, du khách còn có thể kết hợp về thăm làng bưởi Tân Triều nổi tiếng, tham quan nghề đục đá truyền thống mang dấu ấn nghệ thuật điêu khắc cuối thế kỷ 17 thuộc miền Lưỡng Quảng, Trung Hoa của một cộng đồng nhỏ người Hoa sống gần hồ.

Sông Đồng Nai: Sông có chiều dài 480 km (300 miles) bắt nguồn từ Tây Nguyên, đoạn chảy qua tỉnh Đồng Nai dài 294 km (882 miles). Dọc hai bên bờ là các làng mạc bình yên và các đảo nhỏ với cảnh đẹp nên thơ. Công ty du lịch Đồng Nai hiện đang phát triển loại hình du lịch trên sông rất hấp dẫn khách du lịch. Trên độ dài 10 km (6 miles) đường sông, khách du lịch có thể thăm các làng đảo, vườn bưởi, lò gốm, lò ép mía đường...

Thác Trị An: Ở hạ lưu sông Đồng Nai, cách trung tâm thành phố Biên Hòa 50 km (31 miles). Thác Trị An cao 8 m (24 ft) rộng 30 m (90 ft), có vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ. Các đảo nhỏ và các tảng đá lớn có hình thù đẹp mắt nằm rải rác giữa làn nước trong vắt chảy suốt ngày đêm. Bên cạnh dòng thác là nhà máy thủy điện Trị An cung cấp điện cho các tỉnh miền Nam.

Rừng Quốc Gia Nam Cát Tiên: Nam Cát Tiên là tên gọi một vùng đất nằm gọn trong đoạn uống khúc của sông Đồng Nai, tọa lạc ngay trên ranh giới của cả 3 tỉnh Đồng Nai, Bình Phước và Lâm Đồng. Khu rừng cấm Nam Cát Tiên là phần chót và cao nhất của huyện Tân Phú (Đồng Nai) có diện tích 36.000 ha, đại diện cho cả hệ thực vật và động vật Nam bộ.

Khu rừng có cảnh thiên nhiên đa dạng: vừa có đồi vừa có bãi ven sông, vừa có các trảng rộng lớn bằng phẳng, lại có các dòng chảy dốc. Vào mùa mưa các dòng suối hiền lành trở thành các dòng thác, nước đổ trắng xóa trên các triền đá lớn. Nhiều đoạn thác quanh co, lượn khúc tạo ra những bãi cát vàng rộng như các bãi tắm tự nhiên. Tục truyền, nơi đây có nàng tiên thường xuống hạ giới để vui đùa và tận hưởng dòng nước trong mát, nên được gọi là "Nam Cát Tiên".

Giữa dòng sông rộng lớn nổi lên các hòn đảo chạy dài theo con nước. Trên đảo, cây cổ thụ mọc xen với đám cỏ rộng có thể làm nơi cắm trại, đốt lửa đêm lý tưởng. Dọc ven sông, theo lộ chính về phía tay trái là toàn bộ các kiểu rừng già, hỗn giao của các loại cây quí: gõ, giáng hương, trắc, cẩm lai, gụ... Bên phải của con đường rừng là thác trời, một ghềnh thác kỳ thú nhất của Nam Cát Tiên. Tiếp tục băng rừng, qua các thung lũng sâu sẽ đến Bàu Sấu, nơi chứa nước rộng nhất, nằm ở khu tâm của rừng cấm Nam Cát Tiên. Lòng Bàu Sấu chứa nhiều loại cá, đặc biệt có cả cá sấu nước ngọt. Ven Bàu là nơi tập hợp của các loài chim lớn như công, trĩ, gà lôi, sến, giang, mòng két, le le, cù đen...

Nam Cát Tiên không những có cảnh tham quan ngoạn mục, lại nằm trong khu vực chuyển tiếp của khí hậu miền núi và đồng bằng nên Nam Cát Tiên có một dạng khí hậu độc đáo. Cùng với địa hình có nhiều sông suối bao bọc làm cho khu rừng già vừa được giư õnguyên vẹn vừa trở thành nơi qui tụ hầu hết các kiểu rừng đồng bằng Nam bộ. Đây là khu rừng nguyên sinh tiêu biểu cho hệ sinh thái rừng ẩm nhiệt đới vùng thấp. Rừng có nhiều cây cổ thụ như bằng lăng, gỗ đỏ; hơn 600 loài thực vật, hơn 100 loài cây gỗ quý, hàng trăm loại cây dược liệu, hơn 60 loài hoa phong lan...

Về động vật có 240 loài chim, có những loài chim quý hiếm như: trĩ lông đỏ, cò quắm xanh, tê giác một sừng, voi...

Các nhà khảo cổ học mới phát hiện một đền thờ vật linh thuộc nền văn hóa Phù Nam trên đỉnh ngọn đồi A1 (xã Quảng Ngãi, huyện Cát Tiên, Lâm Đồng) tại khu vực đầu nguồn sông Đồng Nai. Đó là khu đền thờ được xây gạch thô, bệ, khung diềm cửa, cột trụ bằng đá xanh granit chạm trổ hoa văn, các linga bằng vàng hoặc bằng càng bịt bạc, một linga Yoni cao 2,1 m (6.3 ft), đường kính 0,7 m (2.1 ft) bằng đá xanh mài bóng, lớn nhất Đông Nam Á cùng hơn một trăm miếng vàng có khắc họa hình ảnh sinh hoạt thời đó: các vũ nữ, chiến binh, voi, bò, hoa sen... Đây là công trình khảo cổ có giá trị văn hóa, lịch sử và tín ngưỡng lớn để có thể xác định được sự tồn tại, nguồn gốc của một vương quốc đã bị lãng quên hơn 1.300 năm.

Làng Bưởi Tân Triều: Cách Biên Hòa 25 km (16 miles). Đến đây dưới bóng mát của vườn cây, du khách có thể thưởng thức nhiều loại bưởi với những hương vị khác nhau. Ngọt dịu và hơi chua là bưởi Thanh Trà, ngọt lịm là bưởi đường, ruột hồng và vị ngọt mát dịu là bưởi Xiêm... Làng bưởi Tân Triều rất thích hợp cho những buổi tham quan, pinic. Đến đây du khách được hưởng hương vị ngọt ngào, thanh tao của một loại trái cây miền nhiệt đới.

Làng Gốm Ven Sông Đồng Nai: Chạy dài khoảng 10 km (6 miles) ven sông Đồng Nai. Từ Biên Hòa đến cù lao Mỹ Quới, có nhiều làng mạc và các đảo nhỏ thuộc phường Tân Vạn, thành phố Đồng Nai. Hàng trăm lò gạch và gốm sứ, đặc biệt có nhiều xí nghiệp gốm sản xuất qui mô lớn như gốm DONA, xí nghiệp gốm lâu đời và giàu truyền thống với các sản phẩm dùng cho trang trí nội thất, đồ sành sứ, lọ cắm hoa, chậu trồng cây cảnh, đồ trang trí treo tường, tượng người, vật...được thế giới biết đến từ những năm 1920. Đến đây du khách còn có thể viếng thăm những vườn bưởi, những lò ép mía và nấu đường thủ công vừa tìm hiểu cuộc sống của cư dân trên cù lao.

Danh Thắng Đá Chồng Định Quán: Khu danh thắng này cách thành phố Biên Hòa khoảng 50 km (31 miles). Từ ngã ba Dầu Giây (Đồng Nai) rẽ phải theo quốc lộ 20 hướng Đà Lạt, đến địa phận Định Quán du khách sẽ gặp một quần thể núi đá tạo dáng đẹp đẽ, kỳ lạ ven lộ. Đó là danh thắng Đá Chồng một cảnh đẹp nổi tiếng của tỉnh Đồng Nai và cũng là nơi khách nghiên cứu khảo cổ di chỉ văn hóa Óc Eo.

Với ba hòn đá nằm chồng lên nhau khá chông chênh ở độ cao 36 m (108 ft) so với mặt đường, hòn Đá Chồng nằm sát quốc lộ 20 về hướng đông bắc như một tượng đài kỳ vĩ với gió sương. Hòn dưới cùng lớn gấp hai hòn nằm trên, hòn trên cùng thì nằm chìa ra phần nữa ngoài bên dưới như muốn đổ xuống bất kỳ lúc nào. Hình thù kỳ dị này đã làm ngạc nhiên biết bao du khách.

Hòn Dìa nằm về phía tây bắc của quần thể Đá Chồng, là cụm núi có hình dạng rất độc đáo và đẹp mắt. Hòn Dìa có hình chữ nhật không đều, một đầu to, một đầu nhỏ nhưng lại nằm trên một tảng đá nhỏ hơn nhiều lần, ở độ cao 43 m (129 ft) so với mặt đất, cây cối mọc um tùm tạo nên những hang động đầy vẻ kỳ bí.

Núi Đá Vôi còn gọi là núi Bạch Tượng, nằm về phía tây nam của khu thắng cảnh Đá Chồng, sau chùa Thiện Chơn 10 m (30 ft). Núi có hình 2 con voi lớn nằm cạnh nhau. Trên đỉnh hòn đá là Voi Đực có tượng Phật Thích Ca khổng lồ nhìn về hướng đông được xây và đặt vào đầu năm 1970. Dưới chân của Voi Đực có hang Bạch Hổ. Hòn đá kế bên gọi là Voi Cái. Từ hang Bạch Hổ con người đã tạo nên một hành lang tam cấp uốn theo núi Đá Voi để du khách có thể lên đỉnh của đá Voi Đực và từ đây du khách có thể phóng tầm mắt nhìn ra toàn cảnh của khu danh thắng, một cảnh quan thiên nhiên diễm lệ đa dạng đến tuyệt vời. Đan xen giữa những hòn núi đá là những thung lũng mênh mông thăm thẳm xanh mượt, lấp loáng những hồ nước và cả những dòng suối uốn lượn dưới chân đồi.

Danh thắng Đá Chồng không những là một điểm tham quan kỳ thú cho khách du lịch mà còn thu hút nhiều nhà khảo cổ học, bảo tàng học vì chính nơi đây còn lưu giữ nhiều di tích của cuộc sống người tiền sử. Danh thắng này đã được Bộ Văn Hóa công nhận là di tích quốc gia.
 

KINH TẾ

Dân chúng trong tỉnh là người Kinh, theo các đạo Phật, Thiên Chúa, Cao Đài, Hòa Hảo.

Hoa màu chính trong tỉnh là lúa, hồ tiêu, các cây kỹ nghệ như cao su, mía, cà phê, thuốc lá. Quận Long Thành có rừng cao su và rừng trồng mía rất rộng. Diện tích đất trồng cây ăn trái trong tỉnh khá lớn, gồm các loại cây như mít, vú sữa, bưởi, chôm chôm, măng cụt, sầu riêng. Bưởi Biên Hòa ai cũng biết tiếng.

Lâm sản của tỉnh khá dồi dào, dân chúng khai thác các loại gỗ làm nhà và củi, khoáng sản của tỉnh phần lớn là các hầm đá ong, đá xanh, đá trắng và các hầm cát trắng ở một số núi.

Đồng Nai có một số ngành kỹ thuật và tiểu thủ công nghệ khá phát triển, nhiều xưởng làm gạch ngói và nhiều lò gạch tiểu công nghệ, lò gốm, trại cưa, nhà máy gạo, lò than. Ngành sản xuất đồ sành, đồ gốm rất mỹ thuật.

LỊCH SỬ

Tỉnh Đồng Nai xưa là xứ Bà Lỵ hay Mã Lễ, cũng gọi là Bà Lợi hay Bà Lịa (có lễ tên Bà Rịa nay do âm chữ Bà Lịa mà ra), bao phủ vùng đất bao la, có các bộ lạc Chàm và Khmer sống rải rác (nay còn di tích ở chùa Bửu Sơn và chùa Phước Lộc). Đến thế kỷ thứ 8, hai sắc dân tranh chấp nhau dai dẳng cho đến lúc người Khmer thua, phải lui vào các miền núi non hiểm trở.

Từ thế kỷ 16, nhân lúc nhà Thanh chiếm Trung Hoa, một số bại tướng nhà Minh chạy sang quy phục Việt Nam, các Chúa Nguyễn bèn cho Cao Lôi Liêm, Dương Ngạn Địch và khoảng 3.000 quân sĩ vào khai phá đất Đông Phố, Bà Lỵ. Năm 1698, chúa Nguyễn Phước Chu sai chưởng cơ Nguyễn Hữu Cảnh kinh lược các xứ Cao Miên và lấy xứ Lộc Dã (Đồng Nai) đặt làm huyện Phước Long, lập dinh Trấn Biên (đất Gia Định), rồi đưa dân từ Quảng Bình, Thuận Hóa trở vào cùng với người Minh khai lập đồn điền, đặt thôn ấp. Thanh Hà là xã đầu tiên của người Hoa.

Năm 1802, dinh Trấn Biên đổi thành trấn Biên Hòa. Đến năm 1808, Gia Long đem trấn Biên Hòa nhập vào Gia Định, đặt Phước Long thành phủ, đặt ra các tổng Phước Chính, Phước An, Bình An, Long Thành làm huyện. Năm 1832, Minh Mạng đặt Biên Hòa thành tỉnh. Năm 1837, vua lập thêm hai phủ Phước Tuy và các huyện Nghĩa An, Long Khánh, Phước Bình. Vào năm 1840, vì dân số các bộ lạc ở sơn cước gia tăng, triều đình đặt thêm bốn phủ: Tân Định, Tân Bình, Tân Lợi và Tân Thuận. Năm 1851, Tự Đức lập hai huyện Phước Bình và Long Khánh vào các phủ Phước Long và Phước Tuy. Tỉnh Biên Hòa lúc bấy giờ giáp giới phía bắc tỉnh Bình Thuận, phía nam với tỉnh Gia Định, phía đông với biển Đông Hải và phía tây với Cao Miên.

Khi Pháp xâm lược miền Nam nước ta, dân chúng Biên Hòa đã theo anh hùng Phan Văn Đạt kháng chiến, đánh quân Pháp khắp nơi. Tháng 6 năm 1861, trong một trận giao tranh ở Biên Hòa ông bị giặc bắt. Pháp biết đây là vùng đất phát xuất của nhiều tổ chức kháng chiến liền huy động quân lính chiếm tỉnh này. Ngày 14/12/1861, đại binh thủy bộ của quân Pháp và Tây Ban Nha theo sông Đồng Nai vây chiến lũy Mỹ Hòa (cách tỉnh lỵ Biên Hòa 8 cây số về hướng Tây Nam, khoảng ngã ba quận Di An). Hơn 3000 quân ta chiến đấu rất dũng mãnh, nhưng thượng thư Nguyễn Bá Nghi chủ hòa không đánh nên chiến lũy mất ngày 15/12. Ngày hôm sau Pháp chiếm luôn thành Biên Hòa. Lúc bấy giờ, lòng dân muốn chiến đấu mà triều đình Tự Đức thì do dự không dứt khoát lúc muốn lúc không. Pháp quyết đô hộ nước ta mà triều đình không biết tính sao, chỉ muốn hàng. Vì vậy, nước ta mất ba tỉnh Biên Hòa, Gia Định và Định Tường qua hòa ước Nhâm Tuất 1882. Sau đó, quân Pháp chia Biên Hòa thành ba tỉnh là Biên Hòa, Thủ Dầu Một và Bà Rịa.

Năm 1905, anh hùng Đoàn Văn Cự nổi lên đánh Pháp, hoạt động mạnh từ Thủ Đức đến vùng Vĩnh Cửu. Về sau, ông bị tử trận trong một cuộc giao tranh với quân Pháp. Năm 1916, trong thời Đệ Nhất Thế Chiến, dân chúng Biên Hòa nổi lên chống bắt lính. Ngày 23/01 năm đó dân tại xã Chánh Mỹ Trung vây xã và đánh chết bọn công sai không cho mộ lính.

DI TÍCH

Mộ Cổ Hàng Gòn: Là một di tích văn hóa đã được xếp hạng tiêu biểu cho nền văn hóa cổ đại xuất hiện cách đây khoảng hơn 2.500 năm. Mộ cổ Hàng Gòn do ông Bouchtj một kỹ sư cầu đường người Pháp phát hiện vào năm 1927 khi mở đường liên tỉnh số 2 nối Long Khánh và Bà Rịa.

Mộ có kiến trúc gồm hai hàng trụ đá bao quanh hầm mộ. Có 10 trụ đá cao từ 2,5 đến 3 m (7.5 đến 9 ft). Hầm mộ có dạng hình hộp kích thước 4,2 x 2,7 và cao 1,6 m (4.8 ft). Nét đặc biệt của ngôi mộ cổ là được ghép bởi những tấm đá hoa cương nặng hàng tấn, riêng nắp mộ ước tính khoảng 10 tấn. Có nhiều phiến đá bằng phẳng, xếp cân đối, tinh vi, khoa học, biểu trưng cho nền văn minh của người xưa. Ngôi mộ này là một trong những di tích tiêu biểu cho loại hình "DolMen" ở Đông Nam Á.

Từ năm 1992, mộ cổ Hàng Gòn được trùng tu và xây tường bảo vệ, lát gạch quanh hầm mộ để chống xói mòn và trồng nhiều cây cảnh xung quanh. Đây là ngôi mộ cổ nhất và quy mô nhất tại Việt Nam còn được bảo tồn đến ngày nay. Mộ cổ Hàng Gòn nằm ở xã Xuân Tân, huyện Long Khánh, trên độ cao 250 m (750 ft) về phía tây tỉnh lộ 2 (Long Khánh đi Bà Rịa), cách thành phố Biên Hòa khoảng 80 km (50 miles).

Đền Thờ Nguyễn Tri Phương: Tọa lạc tại phường Bửu Hòa, Biên Hòa, đền được xây dựng vào khoảng đầu thế kỷ 19 để thờ Trần Thành Hoàng của dân địa phương. Đến năm 1873, khi Nguyễn Tri Phương mất được nhân dân tạc tượng thờ tại đây. Đền có kiến trúc theo kiểu chữ "Công" nằm bên hửu ngạn sông Đồng Nai. Đền được Bộ Văn Hóa công nhận là di tích lịch sử văn hóa năm 1991.

Đền Thờ Nguyễn Hửu Cảnh: Đền được xây dựng cách đây khoảng 300 năm, là công trình kiến trúc cổ để tưởng niệm ông Nguyễn Hửu Cảnh, người đầu tiên có công khai phá đất Đồng Nai. Đền thờ được dựng bên sông Đồng Nai, mặt tiền soi bóng xuống dòng sông thơ mộng. Đền được trùng tu nhiều lần. Triều Nguyễn trùng tu hai lần, Gia Long năm thứ nhất và năm 1851. Năm 1960 đền được trùng tu lại.

Chùa Long Thiền: Được xây dựng vào năm 1664 là một trong ba ngôi chùa có niên đại sớm nhất ở Đồng Nai, và được trùng tu nhiều lần vào các năm: 1748, 1842, 1952 và đầu thập niên 1990.

Chùa là công trình kiến trúc tôn giáo theo kiểu chữ "Tam", chạm trổ công phu, ở điện Phật có nhiều pho tượng cổ bằng đất nung và bằng đồng. Chùa Long Thiền là nơi truyền bá Phật giáo đầu tiên ở miền Nam. Hiện nay là trụ sở giáo hội Phật Giáo tỉnh Đồng Nai.

Chùa Bửu Phong: Nằm trên ngọn núi Bửu Long, cách Biên Hòa 7 km (4 miles). Leo 199 bậc đá lên tới đỉnh, ngôi chùa Bửu Phong tọa lạc tại đó. Chùa được xây dựng vào năm 1679, theo hình chữ "Tam" gồm chính điện, giảng đường, nhà thờ tổ, ngoài ra còn có nhiều phòng ni phái và nhà dưỡng tăng. Trong chùa có những pho tượng mang nét đặt biệt Á Đông và nhiều cổ vật như cặp nai vàng đời Nguyễn, đầu "phường cổ" (nhà Phật), tượng Phật nằm, tháp Bửu Phong rêu phong cổ kính và xá lợi, một báu vật nhà Phật. Xung quanh chùa có Long Đầu Thạch (còn gọi là Hàm Rồng, Hàm Hổ) và đài Tam Thế Phật.

Đình Tân Lân: thuộc phường Hòa Bình, thành phố Biên Hòa. Đền được xây dựng thời vua Minh Mạng (1820 -1840), nơi thờ Trần Biên đô đốc tổng quân trần Thượng Xuyên, là người có công mở mang nông Đại Phố (phố Nông Nại ở thành phố Biên Hòa). Đình Tân Lân là công trình tiêu biểu cho nghệ thuật kiến trúc thời Nguyễn Hòa với nghệ thuật kiến trúc đặc trưng của vùng Hoa Nam (Trung Quốc) với các tác phẩm điêu khắc đá, chạm khắc gỗ, phù điêu ghép sành, cẩn xà cừ, tượng sành Hoa Nam... trong đó ẩn chứa những triết lý nhân sinh sâu sắc.

Đình An Hòa: Được xây dựng khoảng năm 1788, 1792, và đã được trùng tu 3 lần vào các năm 1944, 1953, 1994. Đình An Hòa là di tích kiến trúc nghệ thuật của xã An Hòa, huyện Long Thành. Đình có kiến trúc chữ "Công". Trong đình còn lưu giữ sắc phong của vua Tự Đức, và nhiều Hoành Phi, câu đối từ các đời Gia Long, Minh Mạng, Tự Đức.

LỄ HỘI

Lễ Hội Cúng Biển Mỹ Long (Lễ Hội Nghinh Ông): Hàng năm lễ hội cúng biển được tổ chức trong 3 ngày, từ 10 đến 12 tháng 5 âm lịch tại miếu Bà Chúa Xứ, biển Mỹ Long, xã Mỹ Long, huyện Cầu Ngang. Trong 3 ngày này rất nhiều nghi lễ được tiến hành trang trọng như lễ Nghinh Ông Hải Nam (trên thuyền là các vị thần hóa trang Quan Công, Châu Xương, Quan Bình), lễ rước Bà Chúa Xứ, rước Cậu, lễ Nghinh Ông (rước cá Ông để tỏ lòng biết ơn cá Ông với tàu thuyền khi đi biển gặp nạn), lễ tế thần nông, chánh tế, tế nghinh ngũ phương đi bộ vòng quanh thị trấn và nhiều trò chơi dân gian như nhảy bao, kéo co, bắt cá kèo, cá bống. Lễ hội kết thúc với việc đưa tàu ra biển. Lễ hội do những người làm nghề biển ở Mỹ Long tổ chức lần đầu vào năm 1937, với mục đích cầu an. Dần dần đã lôi cuốn được nhiều người tham dự. Những năm gần đây vào những ngày lễ hội, hàng chục ngàn khách gần xa đã về đây dự lễ hội, tham quan làm cho không khí ở vùng này càng náo nhiệt.

Lễ Vào Năm Mới (Chol Chnam Thmay): Đây là Tết của người Khmer ở vùng đồng bằng sông Cửu Long. Lễ này được tổ chức vào tháng 4 dương lịch (nhằm vào ngày giữa tháng tùy năm).

Lễ Cúng Ông Bà (Lễ Đôn Ta): Là lễ lớn của đồng bào Khmer, được tổ chức vào 3 ngày mỗi năm, từ 29/8 đến ngày 1/9 âm lịch.

Lễ Cúng Trăng: Vào ngày 15/10 âm lịch, đồng bào Khmer tổ chức lễ cúng trăng để tưởng nhớ đến công ơn của mặt trăng, coi như một vị thần điều tiết mùa màng, đã giúp họ làm ăn được khá giả trong năm. Trong dịp lễ cúng trăng, bà con Khmer tổ chức cuộc đua ghe ngo rất vui.

Lễ Dâng Bông: Mỗi khi phum, sóc cần xây dựng cầu, đường, nhà trường, chùa chiền, các công trình công cộng... đều tổ chức lễ dâng bông để quyên góp tiền xây dựng. Các sư sãi đọc kinh cầu nguyện, các địa phương đón các đoàn hát dân tộc về biểu diễn.